ساخت منبع تغذیه ولتاژ بالا با ترانس«های-ولتاژ» تلویزیون

دریافت نتیجه ی جالب توجه از مداری با ساختمانی بسیار ساده که ولتاژی میان 50 تا 75 کیلوولت تولید می کند.

.

.

.

دریافت نتیجه ی جالب توجه از مداری با ساختمانی بسیار ساده که ولتاژی میان 50 تا 75 کیلوولت تولید می کند.

.

.

.

مدارهای بی شماری از مولد ولتاژ زیاد در مجله های الکترونیکی و در اینترنت دیده شده اند. این هم یکی از آنها است که بسیار ارزان و سریع ساخته می شود و نتیجه ی خوبی هم دارد.

به وسیله ی این مدار می توان هم ولتاژ بالای DC و هم ولتاژ زیاد در فرکانس بالا (چند ده کیلوهرتز) داشت. علاوه بر این، می توان از این مدار به عنوان <<بلندگوی پلاسمایی>> هم استفاده کرد.

.

.

مدار از چهار بخش تشکیل شده است:

• منبع تغذیه - شامل یک ترانسفورماتور 220 به 12 ولت 5 آمپری، یک پل دیود 50 ولت (به بالا) 5 آمپری و یک خارن الکترولیت 4700 میکروفاراد 25 ولت به بالا،
• مدار نوسانگر - که به کمک یک مدار مجتمع 555 و افزاره های پیرامون آن، سیگنال مربعی قابل تنظیمی تولید می کند. این سیگنال به تقویت کننده ی جریان فرستاده می شود،
• تقویت کننده ی جریان - که با یک ترانزیستور اثر میدان از نوع <<ماسفِت>> (MOSFET) ساخته شده است. این ماسفت می تواند هر نوعی از رده ی IRF5X0 باشد. در این رده، به جای حرف X می تواند هر رقمی قرار گیرد. مثلاً IRF510 یا IRF520 یا IRF530 همگی ماسفت های 100 ولتی هستند که اولی جریان 6 آمپری، دومی جریان 9 آمپری و سومی جریان تا 14 آمپر را تحمل می کند. همگی این ماسفت ها برای کاربرد در این مدار مناسب هستند. سیگنال مربعی خروجی از 555 از طریق پایانه ی شماره 3 آن و از راه مقاومت 820 اهمی و دیود موازی با آن به پایه ی <<گِیت>> ماسفت می رسد. این ترانزیستور به صورت یک کلید قطع و وصل عمل می کند و مسیر پایه های <<درِین>> و <<سورس>> آن متناسب با وضعیت موج مربعی ورودی به گیت، باز و بسته می شود. در زمان هدایت این ترانزیستور، ولتاژ تغذیه ی مدار روی پیچش اولیه ی ترانس های-ولتاژ برقرار می گردد که باعث عبور جریان شدیدی از آن خواهد شد. عبور جریان زیاد از ماسفت می تواند باعث گرم شدن آن شود. بنابراین باید آن را، برای پیش گیری از سوختن، روی یک گرماگیر آلومینیومی مناسب پیچ کرد،
• مبدل ولتاژ افزاینده - مبدل و یا ترانسفورماتوری که ولتاژ متناوب 12 ولتی را افزایش می دهد و به چند هزار ولت می رساند، یک <<ترانس های-ولتاژ>> از تلویزیون های قدیمی است که در آنها خود ترانس از مدار چند برابرکننده ی ولتاژ (کاسکاد) مجزا بود. همان طور که در روی تصویر هم دیده می شود، روی یک بازوی هسته ی <<فِرّیت>> این ترانس، با آزمایش و تجربه برای کسب بهترین نتیجه، بین 6 تا 12 دور سیم روکشدار معمولی پیچیده می شود. این پیچش نقش پیچش اولیه ی ترانس را بازی خواهد کرد. در دو سر این پیچش خوب است که یک خازن (با عایق) پلاستیک با ظرفیتی در حدود220 نانو فاراد تا یک میکروفاراد با ولتاژ کار 200 ولت به بالا موازی بست. وجود این خازن به بهبود کار مدار کمک می کند. در صورتی که این خازن مورد استفاده قرار نگرفت، باید پایانه ی 3 مدار مجتمع 555 مستقیماً به پایه ی گیت ماسفت وصل شود. به عبارت دیگر دو سر مقاومت 820 اهمی و دیود UF4007 به یکدیگر <<پل>> (اتصال کوتاه) می شوند.

.

.

در ثانویه ی ترانس های-ولتاژ، برای ایجاد خروجی جریان مستقیم، یک دیود ولتاژ بالا، یک دیودِ های-ولتاژِ 20 کیلوولتی، از انواعی که به شکل یک استوانه ی سرامیکی (چینی) مانند یک مداد هستند، و در گذشته در تلویزیون ها مورد استفاده قرار داشتند، نصب می شود.

مدار ما دارای دو خروجی است: خروجی فرکانس بالا، و خروجی DC. خروجی فرکانس بالا همان خروجی ولتاژ زیاد ترانس است. خروجی DC همان طور که در بالا گفته شد، با نصب یک دیودِ های-ولتاژ درست می شود.

آی.سی. 555 دارای یک پایانه ی <<مدولاسیون>> است. با دادنِ یک سیگنال دیگر، مثلاً صدای موسیقی، به این پایانه، سیگنال موسیقی روی فرکانس تولیدی توسط 555 سوار (مدوله) می شود. در نتیجه، از جرقه ها و پلاسمایی که در خروجی مدار تولید می شوند، صدای موسیقی به گوش خواهد رسید!